Sáng 17/11, tại diễn đàn Kết nối giải pháp chuyển đổi số doanh nghiệp Việt do Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM phối hợp cùng Viettel TP.HCM tổ chức, lãnh đạo thành phố khẳng định chuyển đổi số chỉ thành công khi lan tỏa tới từng cửa hàng, hộ kinh doanh, và hiệu quả kinh doanh thực tế sẽ là tiêu chí đánh giá chính. Theo VnExpress, ông Trương Minh Huy Vũ, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, nhấn mạnh doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng hộ kinh doanh là lực lượng đông đảo và tạo nhiều việc làm nhất, vì vậy không thể để chuyển đổi số chỉ dừng ở các doanh nghiệp lớn.
Ông Vũ dẫn ví dụ cụ thể: "Một cửa hàng nhỏ nhận thanh toán bằng mã QR, xuất được hóa đơn điện tử và bán hàng trực tuyến cũng đã là một bước chuyển đổi số có ý nghĩa". Cách tiếp cận này kéo khái niệm chuyển đổi số về những việc đo được hằng ngày thay vì những dự án lớn khó đánh giá.
Kế hoạch 422 và cách tháo điểm nghẽn
Từ tháng 8, TP.HCM đã ban hành Kế hoạch 422 nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn mà khu vực kinh tế tư nhân quy mô nhỏ đang gặp. Thành phố đưa vào vận hành bộ công cụ trực tuyến đánh giá mức độ sẵn sàng chuyển đổi số, kết hợp với mạng lưới tư vấn viên, đồng thời chọn khoảng 200 doanh nghiệp làm mô hình mẫu.
Với tình trạng giải pháp rời rạc và chi phí cao, thành phố thúc đẩy các nền tảng tích hợp trọn gói trên một hệ thống duy nhất, triển khai tới 168 phường, xã, đặc khu theo phương châm "online tuyên truyền, offline cầm tay chỉ việc". Về vốn, TP.HCM đề nghị các tổ chức tín dụng phối hợp với đơn vị công nghệ thiết kế gói vay dựa trên dữ liệu vận hành minh bạch từ hóa đơn điện tử và thanh toán số, thay vì phụ thuộc vào tài sản bảo đảm. Thành phố cũng hỗ trợ đánh giá rủi ro, kiểm thử bảo mật và tư vấn pháp lý trước các cuộc tấn công mạng ứng dụng AI ngày càng tinh vi.
Viettel tham gia với gói ưu đãi 370 tỷ đồng
Hưởng ứng định hướng này, Tổng công ty Viễn thông Viettel công bố chương trình hỗ trợ chuyển đổi số cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp tại TP.HCM với tổng giá trị ưu đãi 370 tỷ đồng. Theo bà Nguyễn Hà Thành, Phó tổng giám đốc Viettel Telecom, doanh nghiệp không chỉ cung cấp nền tảng công nghệ cho nhiều quy mô, từ hộ cá thể tới tập đoàn FDI, mà còn huy động nhân sự tại địa phương để tư vấn và đào tạo sử dụng. Viettel cho biết sẽ mở rộng mô hình hợp tác này ra các địa phương khác trên toàn quốc.
Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM được giao chủ trì theo dõi và định kỳ báo cáo UBND thành phố về tiến độ, với thước đo là hiệu quả sản xuất kinh doanh thực tế của doanh nghiệp.
Vì sao thước đo "hiệu quả" quan trọng
Nhiều chương trình chuyển đổi số trước đây được đánh giá bằng số tài khoản mở, số phần mềm triển khai hay số người tham gia tập huấn. Những chỉ số này dễ đạt nhưng không cho biết doanh nghiệp có bán được nhiều hơn, quay vòng vốn nhanh hơn hay giảm chi phí hay không. Khi lấy hiệu quả kinh doanh làm thước đo, các nền tảng buộc phải gắn chặt với nghiệp vụ: bán hàng, kho, hóa đơn, thanh toán, chăm sóc khách hàng, và dữ liệu sinh ra từ đó phải đủ sạch để ngân hàng dùng làm căn cứ cho vay.
Điểm đáng chú ý khác là việc thành phố đặt bảo mật song song với chuyển đổi số. Khi một hộ kinh doanh đưa toàn bộ dòng tiền và dữ liệu khách hàng lên nền tảng số, rủi ro lừa đảo, chiếm tài khoản và rò rỉ dữ liệu tăng theo, trong khi năng lực tự phòng vệ của nhóm này rất hạn chế.
Góc nhìn NTEK
Với doanh nghiệp vừa và nhỏ, cơ quan quản lý cấp phường, xã, bài học rút ra là nên bắt đầu từ một nền tảng tích hợp có dữ liệu liền mạch thay vì mua nhiều phần mềm đơn lẻ, và đặt chỉ tiêu đo được ngay từ đầu như thời gian xử lý đơn, tỷ lệ hóa đơn điện tử, công nợ tồn đọng. Dữ liệu vận hành chuẩn hóa cũng là tài sản để tiếp cận vốn theo hướng TP.HCM đang thúc đẩy. Cùng với đó, phân quyền, sao lưu và giám sát truy cập cần được tính ngay trong thiết kế, không để tới khi có sự cố.
Nguồn: VnExpress