Việt Nam xếp hạng 37/70 về năng lực cạnh tranh số và AI trong lần đầu tham gia WDAIR 2026

Chiều 11/11/2026 tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố kết quả Bảng xếp hạng Năng lực cạnh tranh số và Trí tuệ nhân tạo thế giới (WDAIR) năm 2026 do Viện Phát triển quản lý quốc tế (IMD, Thụy Sĩ) thực hiện. Trong lần đầu chính thức tham gia, Việt Nam đứng thứ 37 trong số 70 nền kinh tế được đánh giá và thứ 3 khu vực Đông Nam Á. Ở một số chỉ tiêu, Việt Nam lọt nhóm 20 nền kinh tế dẫn đầu thế giới.

WDAIR là gì và đo những gì

IMD công bố Bảng xếp hạng Năng lực cạnh tranh số thế giới hằng năm từ năm 2017. Đến năm 2026, tổ chức này mở rộng phạm vi, bổ sung các tiêu chí về trí tuệ nhân tạo và đổi tên thành WDAIR. Bảng xếp hạng đánh giá 70 nền kinh tế qua 5 nhóm tiêu chí: hiệu quả (Efficiency), phát triển nguồn nhân lực (Workforce Development), công nghệ và hạ tầng (Technology & Infrastructure), quản trị (Governance) và các giá trị (Values). Báo cáo kết hợp dữ liệu thống kê với kết quả khảo sát.

Tại Đông Nam Á, sáu nền kinh tế được đánh giá gồm Singapore, Malaysia, Thái Lan, Việt Nam, Indonesia và Philippines, theo VietNamNet. Như vậy Việt Nam xếp sau Singapore và Malaysia trong nhóm này.

Điểm mạnh nằm ở ứng dụng AI và thể chế

Theo số liệu được công bố tại sự kiện, Việt Nam đứng thứ 5 về mức độ ứng dụng AI tại doanh nghiệp, thứ 6 về khả năng thích ứng của doanh nghiệp, thứ 7 về chiến lược AI quốc gia và thứ 13 về mức độ ứng dụng AI nói chung. Ở mảng thể chế, Việt Nam đứng thứ hai về số lượng chính sách AI được thông qua thành luật, thứ 15 về quản trị số và AI. Niềm tin của người dân đối với AI xếp thứ 9.

Giáo sư Arturo Bris, Giám đốc Trung tâm Năng lực cạnh tranh thế giới IMD, nhận định lực lượng lao động Việt Nam có sự chuẩn bị tốt để tiếp nhận các giải pháp AI và công nghệ số, và Việt Nam là nền kinh tế "vừa phát triển ứng dụng AI, vừa xây dựng các quy định và chính sách liên quan đến AI".

Mục tiêu 2030 và yêu cầu chuyển hoá thành hành động

Nghị quyết 57 đặt mục tiêu đến năm 2030 Việt Nam thuộc nhóm ba nước dẫn đầu Đông Nam Á và 50 nước dẫn đầu thế giới về năng lực cạnh tranh số và chỉ số phát triển chính phủ điện tử. Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đánh giá vị trí 37 là tín hiệu tích cực nhưng nhấn mạnh đây mới là chỉ số đánh giá bước đầu, không phải đích đến cuối cùng.

Phó Thủ tướng nêu các hướng ưu tiên: nâng chất lượng thể chế và dịch vụ công trực tuyến; kết nối, chia sẻ và tái sử dụng dữ liệu; phát triển hạ tầng viễn thông thế hệ mới, hạ tầng dữ liệu và tài nguyên tính toán; giảm chi phí tiếp cận AI cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; đào tạo nhân lực AI sát nhu cầu thực tế. Bộ Khoa học và Công nghệ được giao phân tích kỹ phương pháp luận mới của IMD, tách bạch dữ liệu thống kê với kết quả khảo sát và xác định nguyên nhân các chỉ số còn thấp.

Góc nhìn NTEK

Thứ hạng cao về ứng dụng AI tại doanh nghiệp cho thấy nhu cầu đã có. Khoảng cách còn lại nằm ở phần nền: dữ liệu phân tán giữa nhiều hệ thống, hạ tầng tính toán và lưu trữ chưa đủ, quy trình nghiệp vụ chưa được số hoá đồng bộ. AI chỉ phát huy khi dữ liệu sạch, được kết nối và hạ tầng đủ năng lực vận hành ổn định.

Với doanh nghiệp và cơ quan nhà nước, các ưu tiên mà Chính phủ nêu ra (chia sẻ dữ liệu, dịch vụ công trực tuyến, hạ tầng dữ liệu và tính toán) cũng là danh sách việc nên làm ở cấp đơn vị: chuẩn hoá dữ liệu nghiệp vụ, đưa quy trình lên nền tảng số, rồi mới tính tới các ứng dụng AI cụ thể có thể đo được hiệu quả.

Nguồn: VnExpress