Bộ KH&CN phê duyệt 18 nhiệm vụ công nghệ chiến lược gần 6.280 tỷ đồng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

Theo báo cáo vừa gửi tới Quốc hội, Bộ Khoa học và Công nghệ đã phê duyệt 18 nhiệm vụ công nghệ chiến lược với tổng kinh phí đề xuất gần 6.280 tỷ đồng, trong đó 75,8% đến từ nguồn ngoài ngân sách. Các nhiệm vụ nhắm vào những điểm nghẽn về năng suất, chi phí sản xuất và khả năng tự chủ công nghệ, phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số. Bộ đang thúc đẩy 10 nhóm công nghệ với 30 sản phẩm chiến lược, từ AI, robot, bán dẫn đến năng lượng và đường sắt tốc độ cao.

Thước đo là năng suất, không chỉ là số dự án

Nghị quyết 57 đặt mục tiêu đến năm 2030 đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng đạt trên 55% và kinh tế số chiếm tối thiểu 30% GDP. Theo số liệu Bộ nêu trong báo cáo chất vấn, giá trị tăng thêm của kinh tế số năm 2025 mới chiếm khoảng 14,02% GDP. Khoảng cách này cho thấy công nghệ số phải đi vào các ngành sản xuất, kinh doanh chủ lực chứ không chỉ dừng ở thương mại điện tử hay dịch vụ viễn thông.

Nhà máy thông minh và camera AI trong sản xuất

Ở lĩnh vực công nghiệp, Bộ thúc đẩy robot công nghiệp, dây chuyền tự động hoá, AI kiểm soát chất lượng và bản sao số (digital twin). Bài viết nêu cụ thể: robot thay con người ở công đoạn lặp lại, camera AI phát hiện sản phẩm lỗi, bản sao số mô phỏng dây chuyền để dự báo sự cố và giảm thời gian ngừng máy. Một dự án nhà máy thông minh hợp tác với Hàn Quốc dùng khoảng 8,3 triệu USD vốn ODA không hoàn lại, dự kiến hỗ trợ 30 doanh nghiệp, đào tạo 150 nhân lực và xây dựng trung tâm trình diễn công nghệ giai đoạn 2026-2029.

Hạ tầng số, dữ liệu và chip bán dẫn

Bộ đang tập trung vào hạ tầng kết nối tốc độ cao, năng lực tính toán, nền tảng AI tiếng Việt và hệ thống dữ liệu cho doanh nghiệp. Đến hết quý III/2026, hạ tầng 5G đã phủ 93,4% dân số. Một điểm nghẽn được chỉ ra là dữ liệu phân tán, thiếu kết nối, buộc cơ quan nhà nước và doanh nghiệp duy trì nhiều hệ thống và nhập lại thông tin. Mục tiêu đến năm 2030 là hỗ trợ tối thiểu 500.000 doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số, đánh giá bằng mức tăng năng suất, doanh thu và giảm chi phí thực tế.

Với bán dẫn, cả nước hiện có khoảng 7.000 kỹ sư thiết kế vi mạch và hơn 50 doanh nghiệp. Tháng 6/2026, Bộ đưa vào hoạt động Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn, hỗ trợ toàn bộ chi phí sản xuất thử trong giai đoạn 2026-2027. Một nhà máy chế tạo chip được đặt kế hoạch hoàn thành xây dựng và sản xuất thử vào năm 2027. Ngoài ra, quy hoạch tần số cho hệ thống thông tin đường sắt dự kiến được ban hành trong tháng 11/2026.

Góc nhìn NTEK

Điểm đáng chú ý là cách đặt vấn đề: hiệu quả được đo bằng năng suất, doanh thu và chi phí thực tế. Với doanh nghiệp sản xuất, đó là tín hiệu để ưu tiên các dự án có thể đo được ngay, như giám sát dây chuyền bằng cảm biến IoT, camera AI kiểm tra lỗi, hay hệ thống quản lý sản xuất kết nối dữ liệu từ máy móc lên phần mềm điều hành.

Với cơ quan nhà nước, bài toán dữ liệu phân tán là việc có thể bắt đầu ngay: rà soát các hệ thống đang chạy song song, chuẩn hoá danh mục dữ liệu và xây lớp tích hợp để không phải nhập lại thông tin. Đây cũng là nền tảng bắt buộc nếu muốn đưa AI vào vận hành sau này.

Nguồn: VnExpress